W kalwaryjskiej Bibliotece Publicznej im. Stanisława Wyspiańskiego 5 września 2026 roku odbyła się XV edycja Narodowego Czytania, ogólnopolskiej akcji, której patronuje Para Prezydencka.
W sobotnie przedpołudnie, podobnie jak w Warszawie oraz w wielu miejscach w Polsce i na świecie, rozpoczęliśmy wspólną lekturę „Dziadów” Adama Mickiewicza.
Przesłanie Prezydenta RP na tegoroczne Narodowe Czytanie odczytał burmistrz Miasta Kalwarii Zebrzydowskiej mgr Tadeusz Stela.
„Dziady” Adama Mickiewicza to arcydzieło polskiej literatury romantycznej. Składają się z czterech części – cześć II, III i IV – to trzy luźno powiązane ze sobą dramaty romantyczne, cześć pierwsza, nieukończona, wydana została po śmierci autora.
Elementem spajającym poszczególne części jest pogański obrzęd Dziadów – znany na Litwie, w Kurlandii i Prusach. Taki obrzęd został przedstawiony w II części „Dziadów”.
W III części dramatu najsilniej zaznaczyła się problematyka narodowa. „Dziady” odchodzą tu od swego poprzedniego nurtu związanego z ludowym obrzędem i zwracają się w kierunku aktualnej sytuacji narodu.
Dramat odwołuje się do autentycznych zdarzeń , których Mickiewicz był uczestnikiem – aresztowania i procesu filomatów w roku 1823.
Następuje przemiana Gustawa, nieszczęśliwego kochanka z poprzednich części, który był skupiony wyłącznie na swojej miłości i swojej tragedii, w Kordiana, który cierpi za cały naród. Podnosi bunt przeciwko Bogu, żądając od Niego władzy nad światem, aby urządzić go lepiej.
IV część “Dziadów” to dramat o tematyce miłosnej, w którym głównym bohaterem jest nieszczęśliwy kochanek – Gustaw.
W utworze znajdują się liczne wątki autobiograficzne – autor nawiązuje do swojej niespełnionej miłości do Maryli Wereszczkówny.
W Bibliotece wybrzmiała znakomita interpretacja fragmentów II, III oraz IV części „Dziadów” w wykonaniu zaproszonych Gości.
Widzenie ks. Piotra, w mistrzowskim wykonaniu Pana Marcina Wolaka, zostało nagrodzone przez publiczność gorącymi oklaskami.
Serdecznie dziękujemy za udział w tegorocznej edycji Narodowego Czytania:
Pani Ewie Starzak, Danucie Tatar, Urszuli Zajączkowskiej-Wąsik.,
Panu Marcinowi Wolakowi, Andrzejowi Pawlusowi, Bogusławowi Ciapie, Łukaszowi Draganowi oraz uczniom Mai Bigos i Nikodemowi Decowi.
W spotkaniu wykorzystano materiały multimedialne, które wzbogaciły tekst i pomogły na nowo odczytać ten wybitny utwór. Szczególne miejsce zajęła Wielka Improwizacja w wykonaniu Jerzego Treli, wybitnego aktora i Przyjaciela naszej Biblioteki. W 1973 roku w Starym Teatrze w Krakowie wystawiono „Dziady” w reżyserii Konrada Swinarskiego. Odtwórcą roli Konrada był Jerzy Trela. Przedstawienie Swinarskiego wystawiono 269 razy, do roku 1983.
Narodowemu Czytaniu w Bibliotece towarzyszyła wystawa dotycząca życia i twórczości Adama Mickiewicza powstała w 200. rocznicę urodzin poety, udostępniona przez Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.
Wystawa będzie dostępna w lokalu Biblioteki w Kalwarii do końca października 2026.
Zapraszamy do obejrzenia!
Tradycyjnie w Bibliotece, na własnym egzemplarzu „Dziadów .można otrzymać pamiątkowy stempel, przysłany z Kancelarii Prezydenta RP na tegoroczne Narodowe Czytanie.
Wszystkim uczestnikom wydarzenia serdecznie dziękujemy za wspólnie spędzony czas i zapraszamy do udziału w kolejnej, XVI edycji Narodowego Czytania 2027.
Bogusława Moskała
Natalia Kobiela
Biblioteka Publiczna w Kalwarii Zebrzydowskiej
